Prop firması nedir, challenge nasıl çalışır?
Prop firması değerlendirme sürecinin aşamalarını, tipik kuralları, drawdown limitlerinin nasıl işlediğini ve sürecin gerçekçi risklerini, hiçbir geçme vaadi vermeden anlatıyoruz.
Prop (proprietary trading) firması, belirli kurallara uyabilen trader’lara firma sermayesiyle işlem yapma imkânı sunan şirkettir. “Challenge”, bu imkâna hak kazanmak için geçilen değerlendirme sürecidir: belirli bir kâr hedefine, drawdown ve günlük zarar limitlerini ihlal etmeden ulaşmak gerekir.
Neden önemli?
Challenge’ı yalnızca “kâr hedefi” olarak görmek en yaygın yanılgıdır. Aslında çoğu aday hedefe ulaşamadığı için değil, bir drawdown veya günlük zarar kuralını ihlal ettiği için elenir. Sınav, kazanmaktan çok kurala uymaktır.
Tipik challenge akışı
- Katılım
Ücret ödenir ve bir hesap büyüklüğü/kural seti seçilir.
- 1. aşama
Limitleri ihlal etmeden kâr hedefine ulaşmaya çalışılır.
- 2. aşama (varsa)
Genelde daha düşük hedefle istikrar test edilir.
- Fonlanmış hesap
Kurallara uyulursa firma sermayesiyle işleme geçilir.
Sık karşılaşılan kural seti (örnek)
| Kâr hedefi | Örn. hesabın %8–10’u |
|---|---|
| Günlük zarar limiti | Örn. hesabın %5’i |
| Maksimum drawdown | Örn. hesabın %10’u — statik ya da trailing (firmaya göre) |
| Min. işlem günü | Örn. en az 3–5 gün |
| Kâr paylaşımı (payout) | Örn. kârın %70–90’ı trader’a, belirli aralıklarla |
| Yasaklı davranışlar | Haber anı istismarı, aşırı kaldıraç vb. |
Drawdown nasıl işler? (örnek)
| Hesap | 100.000 birim |
|---|---|
| Maksimum drawdown %10 (statik) | Taban: 90.000 birim |
| Trailing drawdown ise | Taban, equity zirvesiyle birlikte yükselir: hesap 104.000 gördüyse taban 94.000 olur |
| Günlük zarar %5 | O gün en fazla 5.000 birim zarar |
| Günlük limitin çıpası | Çoğu firmada gün başı equity’den hesaplanır ve açık pozisyonun eksisi (floating) de sayılır |
| 2.000 birimlik kayıp | Sınır içinde, devam |
| 6.000 birimlik günlük kayıp | Günlük limit ihlali → eleme |
Tek bir disiplinsiz gün, haftalarca biriktirilen ilerlemeyi sıfırlayabilir. Limitler kârdan önce gelir. Kurallar firmadan firmaya değişir: katılmadan önce drawdown’ın statik mi trailing mi olduğunu ve günlük limitin neyden hesaplandığını doğrula.
Değerlendirme riskleri
| Katılım ücretinin kaybı | Doğrudan | Yalnızca kaybını göze aldığın ücretle katıl. |
|---|---|---|
| Kural ihlaliyle eleme | Yüksek | Limitleri pozisyon açmadan önce hesapla. |
| Aşırı işlem / tilt | Yüksek | Günlük zarar sınırına ulaşınca dur. |
En sık hata, hedefe yetişmek için kuralları zorlamaktır: pozisyonu büyütmek, stop’u kaldırmak, haber anında girmek. Bu davranışlar kısa vadede kâr getirse bile genelde eleme ile sonuçlanır. Hiçbir hazırlık geçmeyi garanti etmez.
Challenge ücretleri geri alınamayabilir ve birçok katılımcı değerlendirmeyi geçemez. Bu bir kazanç planı değil, riskli bir değerlendirme ürünüdür; geçme olasılığı kişiye ve kurallara göre değişir.
Challenge’ın özünde risk yönetimi yatar. Pozisyon boyutu, kaldıraç ve drawdown ilişkisini öğrenerek devam et.